Daan Andriessen, lector aan de Hogeschool InHolland zal een inleiding verzorgen voor de workshops van de eerste dag. Hij zal ingaan op de rol van intellectueel kapitaal in de kenniseconomie. Het intellectueel kapitaal onderscheidt hij in menselijk kapitaal (impliciete kennis, vaardigheden, attituden), structureel kapitaal (expliciete kennis, processen, cultuur) en relatiekapitaal (netwerken, attitude, klanten). In het laatste deel van zijn inleiding gaat hij in op de rol die intellectueel kapitaal in het hoger onderwijs zou kunnen spelen, waarbij een bredere maatschappelijke taakopvatting centraal staat (ontwerpbenadering, kenniscirculatie (community), lectoraten etc.).

1. Intellectueel kapitaal
Door: Daan Andriessen
De nieuwe maatschappelijke rol en positie van het hoger onderwijs vereist nieuwe managementinformatie en nieuwe manieren van rapporteren aan de buitenwereld. Instellingen moeten zich profileren, zowel nationaal als ook internationaal, en aantonen waarin zij uniek zijn. Die uniciteit zit veelal niet in de mooie gebouwen en apparatuur (het fysieke kapitaal) maar komt voort uit de ontastbare bedrijfsmiddelen, het intellectuele kapitaal. Tegelijk is intellectueel kapitaal ook het product van het hoger onderwijs: de ontwikkeling en overdracht van kennis, vaardigheden en attitudes. Deze workshop biedt handvatten hoe jouw instelling dit intellectueel kapitaal kan meten en er over kan rapporteren. We gaan daarbij in op het meten van menselijk kapitaal (impliciete kennis, vaardigheden, attituden), structureel kapitaal (expliciete kennis, processen, cultuur) en relatiekapitaal (netwerken, attitude, klanten).

2. Samenwerking met het bedrijfsleven
Door: Pim den Hertog en Frank Bongers (Dialogic) en Gerhard Meinen (CBS)
Het hoger onderwijs moet samenwerken met het bedrijfsleven of andere relevante maatschappelijke organisaties. Hoe kunnen we in kaart brengen in welke mate instellingen er in slagen om (productieve) vormen van samenwerking met 'markt'partijen tot stand te brengen?
Hoeveel bedrijven werken eigenlijk samen met het hoger onderwijs, op welke onderwerpen en waarom? Wat is de opbrengst? In de workshop wordt gewerkt met een meetinstrument voor kennisuitwisseling tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven/maatschappelijke organisaties. Dit instrument is beschreven in "Naar een meetlat voor wisselwerking", een verkenning in opdracht van de Adviesraad voor Wetenschap en Technologie (zie de samenvatting).
Gekeken wordt welke informatie op nationaal niveau beschikbaar is (met een bijdrage van het CBS) en wat dit in een internationale context voor beeld oplevert van de wisselwerking tussen HO en samenleving. De workshopdeelnemers onderzoeken de bruikbaarheid en haalbaarheid van het beschreven meetinstrument binnen de instelling.

Deze workshop wordt verzorgd door Pim den Hertog en Frank Bongers, die werkzaam zijn bij Dialogic. Dialogic innovatie & interactie is een onderzoeks- en adviesbureau op het terrein van innovatieprocessen en innovatiebeleid. Dialogic ondersteunt de bij innovatieprocessen betrokken partijen door middel van toekomstgericht strategisch beleidsonderzoek en onderzoeksgebonden advisering.

3. "Human Capital", wat is het waard?
Door: Steven Bron
Medewerkers van hogescholen en universiteiten vertegenwoordigen een waarde: het zogenaamde menselijke kapitaal. De bestuurlijke focus zal steeds meer verschuiven naar de vraag wat de kwaliteit van het aanwezige personeel is, in verhouding tot de nieuwe doelstellingen die het hoger onderwijs gesteld worden.
Wat is de waarde van menselijk kapitaal? En hoe waardeer je de belangrijkste activa van een kennisintensieve organisatie? Hoe breng je de kwaliteit van het personeel in kaart? Hoe breng je in kaart waar nog investeringen zouden kunnen plaatsvinden? Deze workshop biedt handvatten om de veel besproken term "human capital”van een invulling te voorzien en daarmee de "waarde”ervan inzichtelijk te maken.

Steven Bron van HAY Group hamert al vele jaren op het inzichtelijk maken van de human capital door deze te plaatsen op de balansen van bedrijven. Meer info in de publicatie Mensen op de balans.

4. De maatschappelijke impact
Door: Ruut Veenhoven
Hoe geven instellingen invulling aan hun wettelijke taak om overdracht van kennis aan de samenleving te realiseren? En in welke mate slagen zij hierin? Deze vraagstelling staat centraal in de workshop "de maatschappelijke impact" die verzorgd gaat worden door professor Ruut Veenhoven. Prof. Veenhoven is hoogleraar Speciale condities voor menselijk geluk aan de Erasmus Universiteit en staat bekend als de 'geluksprofessor'.
Onlangs publiceerde hij een artikel over de vermeldingen in overheidspublicaties en kranten van universiteiten. In deze workshop zal na een korte presentatie van de resultaten van het onderzoek, uitgebreid worden gesproken over wenselijkheid en de waarde van een dergelijke manier van resultaatmeting. Ook de toepasbaarheid en de randvoorwaarden van een dergelijk instrument op instellingsniveau zal in interactie met de betrokkenen aan bod komen.

1. Prestatiemeting binnen een instelling
Door: Hans de Bruijn
In deze workshop staat het gebruik van prestatiemeting in universiteiten en hogescholen centraal. Aan de hand van een casus wordt met de deelnemers geïnventariseerd wat potentiële voor- en nadelen van prestatiemeting zijn en hoe een systeem van prestatiemeting zodanig kan worden ingericht dat deze nadelen zich zo min mogelijk manifesteren. Het perspectief dat wordt gekozen is dat van de professional: de onderzoeker of de docent, die verantwoordelijk is voor een primair proces en die over professionele expertise en vaardigheden beschikt. Deze professional wordt geconfronteerd met de verplichting om zich kwantitatief te verantwoorden over zijn of haar prestaties. De vraag is: tot welk gedrag leidt een dergelijke verplichting, is dat gedrag gewenst en – indien ongewenst gedrag optreedt – wat is hier aan te doen?

Hans de Bruijn is hoogleraar Organisatie en Management bij de Technische Universiteit Delft. Meer info op zijn website.

2. De persoonlijke effectiviteit van de IR-medewerker
Door: Hans de Sonnaville
Informatiemakelaars in HO en WO werken in een dynamische omgeving. De buitenwereld is aan snelle veranderingen onderhevig, hetgeen aanpassingen vergt van de bestuurders, en dus ook van hun adviseurs. De ene "hype” volgt de andere op. Hoe houdt de IR-medewerker in deze context het hoofd boven water? Hoe kan voorkomen worden dat een gedegen analyse in een kast verdwijnt zonder dat er wat mee gedaan wordt? In deze workshop wordt onderzocht welke gedragskenmerken en vaardigheden de persoonlijke effectiviteit kunnen vergroten.

Hans de Sonnaville is organsatiedeskundige en heeft een eigen adviesbureau. Daarnaast is hij als projectleider "Bedrijfswetenschappen" verbonden aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

3. Het organiseren van IR
Door: Peter Hoekstra
Binnen veel instellingen wordt nog steeds geworsteld met de vraag wat de beste vorm is voor de IR-functie. Is dat een zelfstandige (deel-)organisatie, een afdeling, of liever een netwerk- of een projectorganisatie? Hoe zorg je voor een zo groot mogelijke impact van IR bij de bestuurders?

In deze workshop voor IR-ers die zelf met deze vragen bezig zijn, werken de deelnemers aan een eigen stappenplan om te komen tot een effectievere IR-functie in de eigen organisatie. Stilgestaan wordt bij de valkuilen, de kansen en bedreigingen. Uitgangspunt daarbij is niet de vraag "wat is de ideale organisatievorm voor IR?" maar de praktische vraag "hoe organiseer je IR?" oftewel - hoe creëer je de organisatorische randvoorwaarden voor een steeds effectievere IR-functie? En waarom zouden bestuurders je daarin steunen?

Peter Hoekstra is hoofd van het Bureau Bestuurlijke Informatie van de UvA en is al geruime tijd actief als institutional researcher. Hij behoorde tot de oprichters van DAIR, waar hij nu voorzitter van is, was assessor in het ESMU benchmarkprogramma ''institutional research'' en is lid van verschillende landelijke werkgroepen op het gebied van IR. Hij heeft kennis van de diverse manieren waarop IR nationaal en internationaal in het hoger onderwijs is georganiseerd, en verzorgt regelmatig inleidingen of workshops over IR. Meer informatie over de Amsterdamse organisatie van IR is te vinden in het Elektronisch Feitenboek van de UvA.

4. Een persoonlijke stijl van communiceren
Door: Marc Petit en Frank van Erck (KPMG)
Met deze training wordt je je bewust van je eigen manier van communiceren en het effect daarvan op anderen. Je leert hoe je op een heldere manier en met het juiste effect met verschillende personen en in diverse werksituaties kunt communiceren, zoals met opdrachtgevers en collega's. Door oefeningen, feed-back en opdrachten krijg je een beeld van hoe je nu communiceert, wat er nog meer mogelijk is en welk effect een bepaalde manier van communiceren kan bewerkstelligen. Je brengt je kwaliteiten, valkuilen en uitdagingen in kaart en ontwikkelt je eigen stijl van communiceren.

Deze workshop zal worden verzorgd door Marc Petit en Frank van Erck van KPMG. In deze workshop zal gebruik gemaakt worden van het kleurenmodel van dhr Caluwé wat zich richt op veranderingsprocessen.